Το παρών άρθρο αποτελεί εργασία των φοιτητών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας :
Μογιάννη Αρχόντα ,Χατζησαββίδου Μαρία,Τρουμπέτα Ελευθερία ,Μιχάκου Κωνσταντίνου
Στο πλαίσιο του μαθήματος:"Εφαρμογές Προγραμμάτων για την Αειφορία στο Δημοτικό Σχολείο"
-------------------------------------------------------

Το μεγαλύτερο λιγνιτικό δυναμικό της χώρας είναι συγκεντρωμένο σε τρεις περιοχές - λεκάνες κατά μήκος του άξονα Φλώρινα - Αμύνταιο - Πτολεμαϊδα - Κοζάνη - Σέρβια. 

Σταδιακά στην περιοχή Πτολεμαΐδας - Αμυνταίου δημιουργήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα Λιγνιτικά Κέντρα στον κόσμο.

Στο Λιγνιτικό Κέντρο Πτολεμαΐδας - Αμυνταίου λειτουργούν σήμερα τέσσερα λιγνιτωρυχεία: 
  • Το Ορυχείο Νοτίου Πεδίου, 
  • το Ορυχείο Καρδιάς, 
  • το Ορυχείο Κυρίου Πεδίου 
  • και το Ορυχείο Αμυνταίου (συμπεριλαμβανομένου και του ορυχείου στη Φλώρινα). 
Επίσης στο Λιγνιτικό Κέντρο ανήκουν το Εργοστάσιο Λιγνιτοπλίνθων και ο ατμοηλεκτρικός σταθμός ΛΙΠΤΟΛ. Εδώ και πολλές δεκαετίες έχει παρατηρηθεί ότι στη λεκάνη της Πτολεμαΐδας υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός λιγνιτικών κοιτασμάτων. 
Στις αρχές του 20ού αιώνα υπήρχαν οικογένειες οι οποίες εκμεταλλεύονταν τα κοιτάσματα αυτά για προσωπική τους χρήση, ως θέρμανση. Η πρώτη συστηματική εκμετάλλευση έγινε από μια μικρή εταιρία Παυλίδη- Αδαμοπούλου, χωρίς όμως να έχει διεξαχθεί έως τότε καμιά συστηματική έρευνα. 
Η πρώτη συστηματική έρευνα ξεκίνησε το 1937 από τον Γερμανό καθηγητή Kögel, o οποίος, αφού ερεύνησε τη περιοχή, πρότεινε την ανόρυξη 186 γεωτρήσεων, οι οποίες εκτελέσθηκαν μεταξύ των ετών 1937 - 1940 και από τις οποίες διαπιστώθηκαν αποθέματα ύψους 300.000.000 τόνων λιγνίτη. 

Το 1987 εγκαταστάθηκαν και λειτουργούν έως σήμερα τα πρώτα μηχανήματα. Από τότε η λεκάνη της Πτολεμαΐδας απετέλεσε και αποτελεί τη σημαντικότερη λιγνιτοφόρα περιοχή της Ελλάδας. 

Η έρευνα που πραγματοποιήσαμε μας οδήγησε στην εξαγωγή κάποιων συμπερασμάτων που αφορούν τις επιδράσεις που ασκεί το ορυχείο του Αμυνταίου σε κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό επίπεδο. 

Αρχικά, σε ότι αφορά την τοπική κοινωνία οι μαρτυρίες των κατοίκων φανερώνουν σημαντικές επιπτώσεις στην τομέα της υγείας. Μεγάλο ποσοστό επισημαίνει πολλά προβλήματα υγείας τα οποία σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα, καρδιακές προσβολές και καρκίνο. 

Παράλληλα, σημειώνεται μεγάλο ποσοστό ατυχημάτων παρόλο που οι περισσότεροι εργαζόμενοι ισχυρίζονται πως το ορυχείο πληρεί τις απαραίτητες προϋποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας. 
Αυτό οφείλεται στην έλλειψη προσωπικού που έχει ως αποτέλεσμα την ανάληψη πολλών καθηκόντων από έναν εργαζόμενο. 
Σε περιβαλλοντικό επίπεδο τα σημάδια περιβαλλοντικής μόλυνσης είναι εμφανή στους κατοίκους της περιοχής μάλιστα όπως δηλώνει ο πρόεδρος του ορυχείου πολλοί είναι αυτοί που εκδηλώνουν τα παράπονά τους. 
Τα δείγματα μόλυνσης μπορούν να διακριθούν ακόμα και με γυμνό μάτι αφού δημιουργούνται νέφη από την τέφρα καταστρέφοντας καλλιέργειες και μολύνοντας τα ποτάμια. 
Τέλος, η επιρροή της λειτουργίας του ορυχείου διαφαίνεται και στον οικονομικό τομέα καθώς προσφέρει θέσεις εργασίας σε κατοίκους (50% κάτοικοι Αμυνταίου) και ενισχύει σημαντικά την τοπική κοινότητα. 
Ωστόσο, η πλειοψηφία των εργαζομένων εκφράζει δυσαρέσκεια ως προς την ανταπόκριση του μισθού στο ωράριο λειτουργίας και στους κινδύνους που εγκυμονεί. 
Ο πρόεδρος αναφέρει πως το μέλλον του ορυχείου είναι ευοίωνο, εφόσον οι ποσότητες λιγνίτη είναι μεγάλες και μάλιστα για αρκετά χρόνια αν διευθετηθεί το πρόβλημα των αντιρρήσεων που προβάλλουν οι αρχαιολόγοι.

Αρθρογράφοι:


Μογιάννη Αρχόντα
Χατζησαββίδου Μαρία
Τρουμπέτα Ελευθερία
Μιχάκος Κωνσταντίνος