γράφει ο Δημήτρης Γάκης

Την Θητεία μου, την πέρασα μέσα στα Βουνά και στα Δάση της Βόρειας Ελλάδος.
Μοιραία συμμετείχα σε πολλές κατασβέσεις Πυρκαγιών στις αρχές της δεκαετίας του ΄80.

Γιατί τότε ο Στρατός ήταν πάντα παρών! Πάντα!

Υπήρχε πάντοτε ο Αξιωματικός Επιφυλακής Στρατοπέδου, κάτι σαν Γενικός Εφημερεύων στο Νοσοκομείο μου σήμερα... Υπήρχε και η ομάδα επιφυλακής. Κάτι σαν τους Εφημερεύοντες του Νοσοκομείου, σήμερα. Όλοι αυτοί καλούνταν άμεσα από τα μεγάφωνα και σε 3 ή 5 λεπτά ήταν έτοιμοι, παρατεταγμένοι προ του Διοικητηρίου για επιβίβαση στα Στρατιωτικά οχήματα. Όλα τα υπόλοιπα οχήματα, με το πλήρωμά τους ήταν έτοιμα για την περίπτωση εκκένωσης κατοικημένου χώρου, με τους ασυρμάτους συντονισμένους.

Ακόμα ηχεί στα αυτιά μου η διαταγή από το μεγάφωνο: "καλούνται άπαντες οι εν επιφυλακή ευρισκόμενοι Αξιωματικοί, Οπλίτες και Ιατρός να παραταχθούν εντός πενταλέπτου προ του Διοικητηρίου, φέροντες μεθ΄ εαυτών τα πτύα, τας σκαπάνας, ατομικόν εξοπλισμόν αποτελούμενον από πετσέτα, ατομικό υδροδοχείο πλήρες ύδατος και ατομικό πτυοσκάπανο". Αστραπιαία φορτώναμε στα φορειοφόρα (ασθενοφόρα), με τους νοσοκόμους τα κιβώτια του Ιατρείου Εκστρατείας , την 60άρα σκηνή, τα φορεία, τον ατομικό εξοπλισμό μας και ξεκινούσαμε.
Το σβήσιμο γινόταν με δύο τρόπους:

Ο ένας ήταν η δημιουργία ζώνών πυροπροστασίας, κόβοντας δένδρα και κλαδιά και καίγοντας ελεγχόμενα τα ξερόχορτα. Έτσι όταν η φωτιά προσέγγιζε δεν έβρισκε εύφλεκτο υλικό και σταματούσε! Αυτό γίνονταν περιμετρικά κατοικημένων περιοχών. Ειδικά σε πευκόφυτες περιοχές κόβαμε τα δένδρα και τα αφήναμε κάτω πριν την ζώνη πυροπροστασίας, Γιατί το πεύκο λαμπαδιάζει, τα κουκουνάρια έμπυρα εκτοξεύονται και η φωτιά παρασέρνεται από τον αέρα και περνάει τον δρόμο, ζώνη, κτίριο κλπ. Ενώ εάν το ρίξεις καίγεται τοπικά.

Στις περισσότερες, όμως, περιπτώσεις σβύναμε με κλαδιά δρυός (και όχι πεύκου που είναι εύφλεκτα) ή με τα φτυάρια αναστρέφοντας το χώμα. Και , πιστέψτε με είμασταν ιδιαίτερα αποτελεσματικοί!!! Γιατί ενεργούσαμε με σύστημα, μυαλό και έγκαιρα.

Στις περιπτώσεις κατοικημένων περιοχών βάζαμε παρατηρητή στα ψηλά (καμπαναριό, σκεπή, λοφίσκο κλπ) ώστε να μας καθοδηγεί για την κίνηση της φωτιάς για να μην κυκλωθούμε. Εκεί έμαθα να δουλεύω το τσεκούρι, το φτυάρι (πτύο), την αξίνα (σκαπάνη), κλπ. Παιδί της πόλης και γραμματιζούμενος δεν είχα την ευκαιρία να ασχοληθώ με αυτά. Παρά το ότι αυτά δεν ήταν στην αρμοδιότητα του Ιατρού δεν άφηνα τους συναδέλφους μου μόνους στην μάχη. Οπισθοχωρούσα μόνο για να ξεπλύνω τα μάτια κάποιου από την καπνιά, να επιδέσω κάποια μικροεγκαύματα κλπ. Και ξανά μαζί. Αυτό παρότρυνε τους πάντες να μην "λουφάρουν"

Κάποια φορά , πηγαίνοντας να γεμίσω νερό τον καταιωνιστή, με τον οποίο έπλενα τα μάτια, στην βρύση του χωριού, το οποίο προστατεύαμε, θυμάμαι ότι είδα στον καφενέ του χωριού κατοίκους να αδιαφορούν για την φωτιά και να παίζουν τάβλι. Εκτός εαυτού μπήκα μέσα, τους σήκωσα επάνω και τους υποχρέωσα να έλθουν μαζί μου και να συμμετέχουν στο σβύσιμο! Τότε τον σέβονταν τον Στρατό!

Όταν έφθανε το φαγητό, παγωμένο, βάζαμε την καραβάνα πάνω στα αποκαίδια, και ζεσταίνονταν... Μετά το σβύσιμο δεν εγκαταλείπαμε την περιοχή! Έμενε ομάδα επιφυλακής να επιτηρεί για τυχόν αναζωοπύρωση.

Με αυτόν τον τρόπο, δεν θυμάμαι ποτέ να θρηνήσαμε ανθρώπινα θύματα! Ο στρατός ήταν πάντα εκεί! Από το πρώτο λεπτό. Οι εκκενώσεις των γυναικόπαιδων και ηλικιωμένων γίνονταν έγκαιρα με τα στρατιωτικά οχήματα, (όχι με λεωφορεία) για λόγους ταχύτητος, ενώ οι ικανοί άνδρες έμεναν μαζί μας να πολεμήσουν την φωτιά! Και ας ήταν η Ελλάδα τότε πολύ πιο δασωμένη!

Δεν ήταν σπάνιες και οι εκπλήξεις. Θυμάμαι , σε ορεινό χωριό της Φλώρινας, γιαγιά ήλθε στο ασθενοφόρο ζητώντας μου να της μετρήσω την πίεση, και έγκυος για να διαγνώσω ότι ο τοκετός άρχιζε και να την στείλω στο Νοσοκομείο. Τις εξέτασα μαυρισμένος και καπνισμένος.

Το μαρτύριο όμως ήταν όταν επιστρέφαμε στην μονάδα! Άντε να βγάλεις την μαυρίλα από επάνω σου με την πλάκα του στρατιωτικού σαπουνιού (πού shampoo και shwoer gel τότε) και να ξεμαυρίσεις την λαδί στολή εκστρατείας με το ROL (την παραλλαγής την φυλάγαμε για καλή).

Αξίζει να αναφέρω ότι όταν μας έδωσαν διήμερη τιμητική άδεια μετά μεγάλη πυρκαγιά που σβύσαμε και πήγα σπίτι, η μάνα μου με υποχρέωσε να αλλάξω έξω από την πόρτα, γιατί βρώμαγα κατσικίλα... Βλέπετε έσβυνα μια φωτιά έξω από ένα μαντρί...Στο τέλος ούτε ο Μούργος του μαντριού με πλησίαζε...Τρία πλυσίματα χρειάστηκαν για να ξεμυρίσει η στολή εκστρατείας...

Είμαι σίγουρος, ότι, εάν στις πρόσφατες φονικές πυρκαγιές, είχε ενεργοποιηθεί ο Στρατός, δεν θα θρηνούσαμε θύματα. Και η εκκένωση θα είχε γίνει υποδειγματικά, και η φωτιά θα είχε κοπεί , και το δάσος θα είχε σωθεί.Ειδικά σήμερα , με τα αλυσοπρίονα, τα δένδρα δίπλα στην Λεωφόρο Μαραθώνος έπρεπε να είχαν κοπεί και να είχαν καεί πριν φθάσει η φωτιά και τα δένδρα από την άλλη πλευρά του δρόμου έπρεπε να καταβρέχονταν. Και αυτό γίνεται μόνο όταν έχεις χέρια, δηλαδή ΣΤΡΑΤΟ!

Ας ξαναεφαρμόσουμε το παλιό , καλό, δοκιμασμένο σύστημα: Θερινή διαβίωση μονάδων στα δάση, στρατιωτικές περιπολίες, και μονάδες επιφυλακής σε συνδυασμό με την Πυροσβεστική και απαγόρευση προσέγγισης πολιτών σε όλη την θερινή περίοδο και ιδίως μία ημέρα πριν την επικινδυνότητα. Έτσι ούτε ωρολογιακούς εμπρηστικούς μηχανισμούς δεν θα μπορούν να πετάξουν από διερχόμενο αυτοκίνητο! Και ακόμη καλύτερα αποψίλωση του δρόμου που περνάει από δασώδεις περιοχές σε αμφότερες τις πλευρές. Και , τέλος, άμεση κήρυξη των καμμένων περιοχών ως αναδασωτέων.